Wyszukiwarka:
Rozważania tematyczne: Drogi wychowania

Wprowadzenie

2018-11-19

News
Nowy cykl "Drogi wychowania" jest zaproszeniem dla rodziców, nauczycieli i wychowawców oraz wszystkich uczniów naszej Szkoły Słowa Bożego do cierpliwego i konsekwentnego czytania elementarza pedagogii biblijnej. Tekstowi w dynamice lectio divna towarzyszyć będzie obraz (ilustracja) Anny Szadkowskiej OV. Ks. Artur Sepioło zachęca zaś do współpracy z Bożym Słowem w procesie wychowania i towarzyszenia swoim dzieciom w rozwoju, czyli "od teorii do praktyki". Czekamy na Wasze odpowiedzi na pytania czy sugestie wychowawcze. Piszcie na adres: jkochel@uni.opole.pl!



Drogi wychowania

Elementarz pedagogii biblijnej

Pismo Święte nie jest podręcznikiem wychowania, posiada jednak wielką wartość edukacyjną. Jest natchnioną księgą nauczania i wychowania do życia w wierze. Uczy elementarnych prawd i sposobów nauczania i wychowania człowieka, które najlepiej oddaje termin „droga” (hebr. derek; gr. hodos). W Biblii odnajdujemy teksty, które wytyczają cele i kierunki proponowanej „drogi” oraz wskazują na fundamentalne etapy takiej edukacji człowieka: od nauczania podstawowego do dojrzałego wychowania „na miarę wielkości według pełni Chrystusa” (Ef 4,13).

Pierwszym Nauczycielem i Wychowawcą jest Pan Bóg, który żywi, karmi i utrzymuje każde stworzenie – „wyrównuje przed [nami] drogę” (Ps 5,9; por. Łk 12,24). On wytyczył etapy drogi wychowania: cel, zadania, treści i metody. On też poprowadził swój lud i przekonywał: „Uznaj w sercu, że jak wychowuje człowiek swego syna, tak Pan, Bóg twój wychowuje ciebie” (Pwt 8,5). Opiekował się nim, pouczał, strzegł, zawarł z nim przymierze, nadał prawa i nakazy (por. Pwt 1,31; 4,1; 5,2-22; 32,10-12). W końcu posłał swojego Syna – Jedynego Nauczyciela i Mistrza (Mt 23,8-10; J 13,13), który przez Ducha Prawdy „pouczy o wszystkim” i „poprowadzi ku pełnej prawdzie” (J 14,26; 16,13).

Niestety, dzisiaj coraz więcej osób odrzuca tradycyjne, biblijne wychowanie, a wybiera „kulturę typu instant”, która odnosi się do typowego dla naszych czasów nawyku i konieczności życia w „natychmiastowości”. Dominuje w niej pragnienie posiadania wszystkiego tego, co „możliwe”, od razu – „natychmiast”, bez większego wysiłku, zaufania i wiary. Życie w takiej rzeczywistości nie pozwala dostrzec tego, co najważniejsze i prawdziwe. Nie pomaga nauczyć i wychowywać w oparciu o trwałe wartości. W tej ponowoczesnej „mgle” człowiek błądzi po bezdrożach, traci orientację i sens życia.

Jaki „przewodnik” może nas poprowadzić najkrótszą i bezpieczną drogą?

Benedykt XVI określił Pismo Święte jako kompas, który wyznacza cel i kierunek dla naszej drogi. W orędziu na Światowe Dni Młodzieży (2006) zwrócił uwagę na Psalm 119: „Twoje słowo jest lampą dla moich kroków i światłem na mojej ścieżce” (w. 105). Papież tak przekonywał młodych o wartości edukacyjnej Pisma Świętego: „Drodzy młodzi, wzywam was, byście osiągnęli zażyłość z Biblią, trzymali ją w zasięgu ręki, ażeby była dla was niczym kompas wskazujący drogę, którą należy iść. Czytając ją, nauczycie się poznawać Chrystusa. Mówił o tym św. Hieronim: «Nieznajomość Pisma Świętego jest nieznajomością Chrystusa»” (PL 24,17; por. Dei Verbum, 25). Wskazał też na właściwą metodę odczytywania Biblii, czyli lectio divina – „ćwiczenie się w osobistym słuchaniu słowa Bożego” (kard. C.M. Martini). Papież senior powrócił do tej myśli w adhortacji apostolskiej o Słowie Bożym w życiu i misji Kościoła: „W młodości pojawiają się nieodparte i szczere pytania na temat sensu własnego życia i tego, jaki kierunek nadać swojej egzystencji. Na te pytania tylko Bóg potrafi dać prawdziwą odpowiedź. (…) Powinniśmy pomóc młodym ludziom w poznawaniu Pisma Świętego i bliskim obcowaniu z nim, aby było niczym kompas wskazujący drogę, którą należy iść” (Verbum Domini, 104).

Biblia może być „przewodnikiem” wychowania i „kompasem” samowychowania. Posiadanie wewnętrznego „kompasu” umożliwia spokojne rozeznawanie i dojrzałe podejmowanie decyzji. Medytacyjna lektura tekstów biblijnych jest lekarstwem dla współczesnego człowieka narażonego na oddziaływanie tak wielu zewnętrznych czynników, związanych chociażby z mediami elektronicznymi: „Wszyscy, ale szczególnie młodzi ludzie – pisze papież Franciszek – są narażeni na nieustanny zapping [skakanie po kanałach telewizyjnych]. Można poruszać się w dwóch lub trzech przestrzeniach jednocześnie i uczestniczyć w tym samym czasie w różnych wirtualnych wydarzeniach. Bez mądrości rozeznania łatwo możemy stać się marionetkami, będącymi zakładnikami chwilowych tendencji” (Gaudete et exsultate, 167).

W tej sytuacji nieodzowne jest nauczanie i wychowanie oparte na trwałych wartościach zakorzenionych w Słowie Bożym, zawartym w świętej Tradycji i Piśmie Świętym (por. 1 Tm 6,20; 2 Tes 2,15; KKK 84; 108). „W rezultacie konieczna okazuje się edukacja, która nauczałaby krytycznego myślenia i proponowała proces dojrzewania w kręgu wartości” – przekonuje papież Franciszek (Evangelii gaudium, 64). W wychowaniu w wierze potrzeba więc powrócić do czystych źródeł Słowa Życia (1 J 1,1).

„Elementarz biblijny” pomoże odnaleźć podstawowe i najprostsze ścieżki tradycyjnego wychowania. W ten sposób, czytając (lectio) wybrane teksty biblijne w rytmie lectio divina, będziemy rozważać (meditazio) i modlić się (oratio), by uczyć się krytycznego osądu współczesnej rzeczywistości i dojrzewać w kręgu wartości chrześcijańskich. Biblia jest księgą dialogu, spotkania i osobistego doświadczenia człowieka z Bogiem. Nie jest podręcznikiem do nauczania, lecz prawdziwym świadectwem drogi ku wierze – towarzyszenia; przedstawia dzieje wychowania konkretnych ludzi, którzy pozostają w bliskim kontakcie z Bogiem.

Duchowej lekturze teksów biblijnych towarzyszą proste rysunki (kreskówki), ślady „artystycznego” czytania Anny Szadkowskiej OV. Autorka malowanym bohaterom nadała imiona: Dreptak – uczeń oraz Przewodnik – nauczyciel, gdyż wiernie towarzyszą naszej lekturze w kolejnych etapach procesu edukacyjnego. Rysunki mogą stanowić pretekst do rozmowy z dziećmi–uczniami na tematy wychowawcze! Pomostem między teorią a praktyką jest propozycja "Działaj!", która odpowiada patrystycznej funkcji operatio - działaniu (czynowi). Ks. Artur Sepioło - znany ewangelizator i duszpasterz - podpowiada, jak wcielić w życie założenia pedagogii biblijnej. Właściwie dopiero actio - operatio jest dojrzałym owocem duchowej lektury Pisma Świętego.

Zapraszamy gorąco na szlaki duchowej wędrówki drogami wychowania biblijnego, oby dołączył do nas i szedł z nami Jedyny Nauczyciel, który uczniom idącym do Emaus „wyjaśniał […], co odnosiło się do Niego we wszystkich Pismach” (Łk 24,27). A jeśli On pójdzie z nami, to pomoże rozeznać naszą sytuację życiową, podejmie z nami autentyczny dialog, będzie pytał, napominał, wyjaśniał…, aż spotka się z nami i pośle z misją do braci, by „[opowiedzieć] o tym, co [nam] się przydarzało w drodze i jak dał się [nam] poznać przy łamaniu [słowa i] chleba” (24,35).

ks. Jan Kochel

 

PLAN MEDYTACJI

Wychowanie – definicja (grudzień 2018)

Wychowanie, wychowawca i wychowanek.

Trefō – żywić, utrzymywać, wychowywać.

Paideuō – uczyć, ćwiczyć, wychowywać.

Droga (proces) wychowania.


Bóg wychowuje swój lud (styczeń 2019)

Bóg prowadzi swój lud.

Bóg poucza swój lud.

Bóg zawarł z ludem przymierze.

Bóg strzeże [go] jak źrenicy oka.


Plan Bożego nauczania (luty 2019)

Projekt Boży "na [swój] obraz i podobieństwo".

Pierwsze przykazanie – „Słuchaj!”.

Przykazanie miłości – osnowa Dekalogu.

Boże obietnice i zamiary.


Etapy drogi wychowawczej (marzec 2019)

Rozpoczynać od początku (alfabet).

Uczyć stopniowo - cierpliwie (poziomy).

Co mamy czynić? (cele i zadania).

Wychowywać wspólnotowo i indywidualnie (metody).


Napomnienie i korekta (kwiecień 2019)

Bóg upomina i poprawia.

Realizm procesu edukacyjnego.

Bóg nie może milczeć wobec zła.

Upomnienie braterskie w Kościele.


Współpracownicy Boga (maj 2019)

Abraham – nasz ojciec w wierze.

Mojżesz – przewodnik w wierze.

Prorocy – nauczyciele ludu.

Apostoł Paweł – ewangelizator narodów.


Jezus – Jedyny Nauczyciel i Mistrz (czerwiec 2019)

Jezus nauczał w przypowieściach.

Jezus uzdrawiał i przebaczał.

Jezus formował uczniów przez spotkania i rozmowy.

Jezus wychowywał do życia we wspólnocie.


Katechizm apostolski – cztery filary wiary (lipiec 2019)

Wyznanie wiary.

Przykazania.

Sakramenty.

Modlitwa Pańska.


Katecheza moralna (sierpień 2019)

Cel katechezy: szczęście człowieka.

Pomoc Boskiego Wychowawcy: obietnica nagrody – kazanie na Górze.

„Złota reguła”.

„Reguła drogi” – nowego życia w wierze.


Duch Święty jako Nauczyciel (wrzesień 2019)

Wewnętrzny Nauczyciel.

Duch Prawdy „pouczy o wszystkim” i „poprowadzi ku pełnej prawdzie”.

Pocieszyciel uczy modlitwy, wiary i świadomości siebie.

Buduje Kościół – organizm, w którym współpracują komórki oraz posługi, które się uzupełniają.


Droga edukacyjna Maryi (październik 2019)

Posłuszeństwo Słowu.

Niesienie Słowa.

Dojrzałość w wierze – mądrość krzyża.

Duchowe macierzyństwo.


Nazaret – szkoła modlitwy i życia według Ewangelii (listopad 2019)

Lekcja milczenia (wg Pawła VI; KKK 533).

Lekcja życia rodzinnego.

Lekcja pracy.

Lekcja miłości wzajemnej.


Audycja w Radio eM

Pliki do pobrania:

  1. Drogi Wychowania w Radiu eM cz1. (06.01.19).mp3

Pozostałe tematy
Aktualności

Atlas biblijny

Atlas biblijny to popularna forma zaproszenia do "podróży" po Ziemi Świętej. Podróż "palcem po mapie" może być zaproszeniem do lektury Biblii oraz pełnym pasji odczytywaniem Kodu kulturowego. Polecamy pierwszy polski atlas biblijny przygotowany przez Instytut Geodezji i Kartografii oraz Wyd. Bernardinum; zob. GN/ 

więcej

Trudne pytania

Powracamy do działu "Trudne pytania". Czy możliwe jest rozróżnienie: Bóg TAK - Kościół - NIE! Odpowiada p. Katarzyna. Czekamy też na nowe trudne pytania; zob. klub_inicjatyw_biblijnych/84

więcej
zobacz wszystkie

Liczba wizyt: 4373257

Tweety na temat @Ssb24pl Menu
Menu