Rozważania tematyczne: Maryja - kobieta przy Nadziei
W czym mam pokładać nadzieję?
2025-07-31
Matka Jezusa, uczy nas stawiać pytania i poszukiwać na nie odpowiedzi. Ten dialog dokonuje się w sercu i na ustach. Ona "zachowywała wszystkie te słowa i rozważała je w swoim sercu" (Łk 1,29; 2,19.51), ale stawiała też konkretne pytania (np. "Jak się to stanie...?"), oczekując odpowiedzi (Łk 1,34n; 2,48n). Owocem spotkania, medytacji i dialogu jest głęboka wiara i dziękczynienie (Łk 1,38.45.46-55; 8,21).
Czytaj!
[2] Rzekłem: «Będę pilnował dróg moich,
abym nie zgrzeszył językiem;
nałożę na usta wędzidło,
dopóki naprzeciw mnie jest występny».
abym nie zgrzeszył językiem;
nałożę na usta wędzidło,
dopóki naprzeciw mnie jest występny».
[5] O Panie, mój kres pozwól mi poznać
i jaka jest miara dni moich,
bym wiedział, jak jestem znikomy.
i jaka jest miara dni moich,
bym wiedział, jak jestem znikomy.
[6] Oto wymierzyłeś moje dni tylko na kilka piędzi,
i życie moje jak nicość przed Tobą.
Doprawdy, życie wszystkich ludzi jest marnością.
i życie moje jak nicość przed Tobą.
Doprawdy, życie wszystkich ludzi jest marnością.
[7] Człowiek jak cień przemija,
na próżno tyle się niepokoi,
gromadzi, lecz nie wie, kto to zabierze.
na próżno tyle się niepokoi,
gromadzi, lecz nie wie, kto to zabierze.
[12] Za winę chłoszczesz człowieka karaniem,
jak mól obracasz wniwecz to, czego pożąda.
Doprawdy, każdy człowiek jest marnością.
jak mól obracasz wniwecz to, czego pożąda.
Doprawdy, każdy człowiek jest marnością.
[13] Usłysz, o Panie, moją modlitwę,
i wysłuchaj mego wołania;
na moje łzy nie bądź nieczuły,
bo przybyszem jestem u Ciebie,
przechodniem - jak wszyscy moi przodkowie.
i wysłuchaj mego wołania;
na moje łzy nie bądź nieczuły,
bo przybyszem jestem u Ciebie,
przechodniem - jak wszyscy moi przodkowie.
[14] Odwróć swój wzrok ode mnie, niech doznam ulgi,
zanim odejdę i mnie nie będzie.
zanim odejdę i mnie nie będzie.
Ps 39,2-14 (BT)
Rozważ!
Dokument Papieskiej Komisji Biblijnej Czym jest człowiek? to zarys antropologii biblijnej (30 września 2019). Spojrzenie na człowieka czerpie inspiracje z całej Biblii: I. Istota ludzka stworzona przez Boga (Rdz 2,4-7); II. Istota ludzka w ogrodzie (Rdz 2,8-20); III. Rodzina ludzka (Rdz 2,21-25); IV. Człowiek zanurzony w historii (Rdz 2-3). Pytanie o człowieka i jego wiarę często pojawiają się w Psalmach? Od tytułowego: "Czym jest człowiek?" (Ps 8,5), które wyraża radosny zachwyt (w porównaniu z niebem: Ps 8,4), poprzez pytanie o to, w czym pokładać nadzieję: "Na co mógłbym liczyć / w czym pokładać nadzieję?" (Ps 39,8), aż po pytanie jako podstawa modlitwy błagalnej: "Czym jest człowiek, że masz nad nim pieczę, czym syn człowieczy, że Ty o nim myślisz?" (Ps 144,3).
Człowiek jest jedyną istotą, wybraną i umiłowaną, która podejmuje dialog ze swoim Stwórcą. On z Jego woli panuje nad wszystkimi istotami żyjącymi (Ps 8,6-9), oddaje Mu cześć i uwielbienie (Ps 8,1.10), ale ma też świadomość swoich ograniczeń i grzechów, stąd pytania i wątpliwości oraz prośba o przebaczenie (Ps 39,13n). Psalmista w swojej pieśni podejmuje modlitwę i zachętę do powściągania języka do nieczystej mowy, także wzroku i innych zmysłów. Jest świadomy, że najlepszym sposobem obrony przed atakami wrogów jest milczenie; stara się jednak poznać kres swego życia i prosi, by mógł zobaczyć to, "czego [mu] nie dostaje / jak jestem znikomy" (w. 5; por. 39,2-6); następnie stwierdza, że daremne są ludzkie obawy, gdyż wszystkim rządzi Boża wszechmoc (39,7-12); w końcu prosi o przebaczenie swych win (39,13-14).
Główna myśl o nadziei (w. 8) brzmi jak antyfona responsoryjna dla całego psalmu. Miał rację Blaise Pascal, twierdząc: "Znajomość Boga bez znajomości własnej nędzy rodzi pychę. Znajomość własnej nędzy bez znajomości Boga rodzi rozpacz. Znajomość Chrystusa stanowi po-środek, ponieważ w niej znajdujemy i Boga, i swoją nędzę" (Myśli, Kraków 2003, 131). Nadzieja wybrzmiewa w środku psalmu jako potwierdzenie, że Chrystus jest naszą nadzieją (zob. 1 Kor 15,19; Kol 1,27). ON jest odpowiedzią na wszystkie pytania, jakie stawia człowiek. ON jest odpowiedzią na pytanie: w czym mam pokładać nadzieję? czego mógłbym się spodziewać? na co mógłbym liczyć? jakie jest moje oczekiwanie-nadzieja? (w. 8b).
Kard. G. Ravasi w swoim komentarzu do Ps 39 przekonuje, że "kruchość egzystencjalna [człowieka] może być uzdrowiona tylko przez zawierzenie Jahwe i właśnie to stanowi pierwszą deklarację, wyrażoną za pomocą quasi-antyfony wprowadzającej w w. 8 (por. Oz 5,13-14). Jahwe jest jedyną możliwością nadziei i zrozumienia (por. Ps 62,6; 71,5)" (Psalmy, cz. 2, Kraków 2007, 178).
Może warto jeszcze zapytać:
- Jak odpowiem na biblijne pytania, np. Czym jest człowiek?
- Czego się spodziewam, jakie jest moje oczekiwanie-nadzieja?
- Czy Chrystus jest moją nadzieją?
Módl się!
[...] Zaiste, jak cień jest człowiek, który przemija,
zaiste, jak tchnienie się niepokoi,
gromadzi, ale nie wie, kto to odziedziczy.
A teraz, na co mógłbym liczyć, Panie?
W Tobie jest moja nadzieja.
Uwolnij mnie od wszystkich moich win,
nie czyń mnie pośmiewiskiem głupca.
Trwam w milczeniu, nie otwieram moich ust,
bo to Ty działasz.
Oddal ode mnie Twoją ranę,
jestem zniszczony pod wrogością Twojej ręki.
Karząc jego grzech, karcisz człowieka,
niszczysz jak mól jego skarb.
Zaiste, jak tchnienie jest każdy człowieka.
Wysłuchaj mojej modlitwy, o Jahwe,
nastaw ucho na moje wołanie,
nie bądź głuchy na moje łkanie,
bo jestem cudzoziemcem,
pielgrzymem jak wszyscy moi ojcowie.
Odwróć Twój wzrok, abym odetchnął,
zanim odejdę i już mnie nie będzie.
Ps 39,7-14 (tłum. G. Ravasi, Psalmy, 160n).
Żyj Słowem!
Pochyl się nad tekstem Apostoła Narodów z Listu do Kolosa (1,24-29), i spróbuj na wzór Maryi rozważyć go swoim sercu i odkryć w nim "tajemnicę ukrytą od wieków i pokoleń" (w. 26a): "Bóg zechciał im oznajmić, jakie jest bogactwo chwały tej tajemnicy wśród narodów: jest nią Chrystus pośród nas, nadzieja chwały" (w. 27).
ks. Jan Kochel
fot. Kapica z obrazem Matki Bożej z Rud; M. Tomasiak
