Wyszukiwarka:
Warto przeczytać

Rorate coeli K.K. Baczyńskiego - o czasie oczekiwania

2016-12-03

News

Oto Panna pocznie i porodzi Syna...

Iz 7, 14


Inspiracje biblijne w literaturze to cykl, który zachęca do odkrywania sensu "Biblii jako wielkiego kodu kulturowego" (VD 110). Wiersz Krzysztofa Kamila Baczyńskiego (1921-1944) nawiązuje do tradycji porannej mszy o Najświętszej Maryi Pannie, znanej w Polsce już w XI w. Utrwalił się jej formularz składający się z antyfony "Rorate coeli desuper", modlitwy "Deus qui de Beatae Mariae", czytań biblijnych (Iz 7, 10-15 lub 2, 1-5), graduału (Ps 23, 7 lub Ps 18, 6; 144, 18), sekwencji (Mittit ad Virginem), Ewangelii (Łk 1, 26-38) oraz śpiewu "Ave Maria gratia plena" (por. EK, t. 17,  292n). Na Śląsku istnieje zwyczaj przynoszenia do kościoła lampionów adwentowych, których światło rozświetla kościół od odśpiewania hymnu "Gloria", natomiast w innych regionach zapala się siedem świec symbolizujących wszystkie stany wychwalające Maryję (zob. Ap 1, 13).


Wiesz powstał w 1942 roku obok wierszy "Wielkanoc" i "Halleujah". Przypuszcza się, że poeta dłużej pracował nad wierszem "Rorate...", a we wspomnianych odwołał się do tajemnicy śmierci i powstania z martwych, do chrześcijańskiej nadziei. Mimo doświadczeń czasu Apokalipsy - wojny - wiersz jest optymistyczny, bowiem przedstawione prośby związane są z radością Święta Wielkiej Nocy, podobnie radosnym czasem jest okres Adwentu.


* Spuśćcie rosę, niebiosa
, duchy nieobjęte,

i sztaby blasku białe, zwiastujące pieśni,

żeby, co żyje — życiem nie było przeklęte

i stało się jak światło w ciele — nie cielesne.


Spuśćcie rosę, niebiosa, fale mórz złotawe

i szczerość oczu, która jak zwierzęca — czysta,

a jeśli dzień — niech rośnie jak kolumny trawa,

a jeśli noc — niech będzie już noc wiekuista.


Spuśćcie rosę, niebiosa, rozróżnienie czynów,

i krople takie jasne, by koroną było

to, co jest nazywane za potęgę — miłość

i przez niedopełnianie pozostaje winą.


Spuśćcie rosę, niebiosa — kręgi żywe świateł

na głowy pochylone, by to, co jest mądrość,

nie odchylało na dół jak po płatku płatek

ludzi do głuchych studni i pożogi lądów.


Spuśćcie rosę, niebiosa, aby elementy,

które są ku świętości, uczyniły świętym

i podsycane duchów płomieniem, powstały

jak łodygi wzrastania i owoce chwały,

a opadając liśćmi zwycięstwa jak złoto,

lot uczyniły dla nas albo nas dla lotu.

(Wielkanoc — kwiecień 1942 r.; zob. Rorate coeli, w: https://wolnelektury.pl).


Budowa utworu (13 zgłosek, 5 strof, paralelizmy, anafory...) regularna wskazuje na właściwości związane z pieśnią jako gatunkiem lirycznym. Struktura typowa dla modlitwy błagalnej zawiera prośby kierowane przez podmiot zbiorowy, co jest charakterystyczne dla tego typu liryki.

Wiersz powstał w okresie twórczości Baczyńskiego, kiedy ustąpiła skłonność do dramatyzmu, a doświadczenia wojenne mają postać uogólnioną. Poeta w tym czasie szuka przesłań moralnych także w Biblii i zdradza swą otwartą i aktywną postawę religijną.

Znajduje Boga i wartości fundamentalne jako jedyne i trwałe: życie ("żeby, co żyje - życiem nie było przeklęte"); miłość ("by koroną było / to, co jest nazwane za potęgę - miłość"); mądrość ("by to, co jest mądrością / nie odchylało na dół jak po płatku płatek"); świętość ("aby elementy, które są ku świętości, uczyniły świętym").

Warto zajrzeć do poszczególnych zwrotek:

Strofa I: Zawiera prośbę, aby życie ludzi "stało się jak światło w ciele - nie cielesne". Światło to mądrość Boga dana człowiekowi w momencie stworzenia, a człowiek zawsze będzie pod opieką sacrum.

Strofa II: Prośba o szczerość pierwotną, którą utożsamia się z morzem (woda symbolem oczyszczenia).

Strofa III: Prośba o umiejętność oceniania, "aby rozróżnienie czynów" i tu woda to "krople takie jasne".

Strofa IV: Odwołanie do czasów współczesnych poecie - czasu Apokalipsy (wojny).

Strofa V: Prośba o moc ognia, co kojarzy się z zesłaniem Ducha Świętego.

Zakończenie: Prośba o zwycięstwo, które podobne będzie Wniebowstąpieniu Chrystusa ("lot uczyniły dla nas albo nas dla lotu").

Adresem wołań - próśb staje się w wierszu Bóg. Człowiek woła z "dna wojny" i wierzy, że tylko Wszechmogący może pozytywnie odpowiedzieć na błagania. Poeta wierzy w ingerencję Boga w historię życia człowieka.

Krystyna

Źródła:
Baczyński K.K., Utwory wybrane, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1973.
Ożóg Z., Biblijne inspiracje w wierszu Rorate coeli K.K. Baczyńskiego, Kształcenie Językowe, Wrocław 2010.

fot. Wolne Lektury
Pozostałe tematy
Aktualności

Zakończenie rozważań maryjnych

Redakcja Szkoły Słowa Bożego wyraża wielką wdzięczność ks. prof. Antoniemu Troninie za udostępnienie rozważań o "Mistycznej katedrze Litanii loretańskiej". Dziękujemy za lekcję mariologii biblijnej, za stałą współpracę i życzliwość dla uczniów naszej Szkoły Słowa; zob. www.ssb24.pl/

więcej

Maryjny Różaniec

Modlitwa różańcowa jest pięknym darem, który mobilizuje wielu do odnowienia więzi z Jezusem i Maryją. Św. Jan Paweł II w liście Rosarium Virginis Mariae przekonywał, że jest on "streszczeniem Ewangelii". Pani Krystyna w cyklu "Biblia kodem kulturowym" przybliża poezję Beaty Obertyńskiej nt. Różańca; warto_przeczytac/

więcej
zobacz wszystkie

Liczba wizyt: 3836016

Tweety na temat @Ssb24pl Menu
Menu