Wyszukiwarka:
Warto przeczytać

Diabeł kardynał. Listy (1982-2012)

2021-11-03

News
Silvia Giacomini, Carlo Maria Martini, Diavolo d`un cardinale - lettere (1982-2012), Bompiani, Milano 2021.

Chociaż zbliża się do końca pierwsza dekada od śmierci kard. Martiniego (+2012), to wciąż zaskakiwani jesteśmy nowościami na temat jego życia i twórczości. Mediolańskie wydawnictwo Bompiani, obok zakrojonego na szeroką skalę projektu opera omnia, zbierającego spuściznę Martiniego (20 tomów), opublikowało właśnie zbiór listów dziennikarki Sylwii Giacomini i Karola Marii kard. Martiniego.

Nadano tej niezwykłej korespondencji prowokacyjny tytuł "Diabeł kardynał". Media nie raz prześcigały się w nadawaniu Arcybiskupowi Mediolanu różnych tytułów i "łatek". Zazwyczaj posądzano go o skrajnie lewicowe i nieortodoksyjne poglądy, przypisywano mu przynależność do różnych organizacji i grup wpływu. Rzeczywistość była inna. Kardynał nigdy nie bał się mówić i pisać o rzeczach trudnych i kontrowersyjnych, często odważnie zabierał głos w szeroko rozumianych środkach społecznego przekazu. Bardzo znaczący był jego program pastoralny na temat spotkania Kościoła ze światem mass mediów pt. Il lembo del mantello (Rąbek płaszcza) z 1991/92 (przetłumaczony na jęz. polski jako Rozmowy z moim telewizorem - WAM Kraków 1998). Wieńczy ten dokument piękna modlitwa W drodze powrotnej z Satelity wzorowana na kantyku Pieśni słonecznej św. Franciszka. 

Najnowsza perła ze skarbca wielkiego dorobku Kardynała Martiniego odsłania nowe barwy z jego życia i twórczości (ponad 1000 publikacji). Oto współczesny czytelnik otrzymuje do rąk listy, które przez trzydzieści lat wymieniali między sobą dwoje mieszkańców centrum Mediolanu: on [kardynał] na placu Fontana, ona [dziennikarka] na via Bagutta. Z wielu powodów nie mogli po prostu do siebie zadzwonić ani spotkać się w barze lub bibliotece. Organizacja życia arcybiskupa była niezgodna z rytmem dziennikarki, żony Giorgio Bocca, matki trójki dzieci, która nigdy nie bała się stawiać trudnych i niewygodnych pytań. Wybrali zatem staroświecką formę komunikacji - listy. Listy pogłębiają relacje osobiste, wyrażają głębię myśli, pozwalają powiedzieć coś więcej "między wierszami". Listy często wyjaśniają wątpliwości, odpowiadają na trudne pytania, korygują i odsłaniają to, co ukryte; pomagają i zbliżają piszących do siebie ludzi. Jeżeli wiemy tak wiele - choć wciąż jeszcze za mało! - np. o św. Pawle, to dlatego że pozostawił nam swoje Listy. Dotyczy to również innych znanych postaci. Ich listy często odsłaniają i weryfikują biografie. Czasem ujawniają mniej znane fakty z życia i ukazują je w innym świetle. Trzeba jednak przyznać, że listy nie są łatwe do czytania i tłumaczenia.

Ks. Martini, jezuita, biblista, rektor Biblicum i Gregoriany, arcybiskup Mediolanu, chętnie wypowiadał się w radio i telewizji, udzielał wywiadów i pisał reportaże. Martini i Giacomini spotkali się po raz pierwszy w redakcji jednej z najbardziej znanych i wpływowych włoskich gazet La Republica. Arcybiskup Martini był człowiekiem, który nie unikał kontaktów z ludźmi, nawiązywał też dilaog z osobami niewierzącymi i agnostykami (W co wierzy ten, kto nie wierzy? - dialog z Umberto Eco, zob. WAM Kraków 1998). Z kolei dziennikarka Silvia Giacomini chętnie uzupełnia swoje braki na polu religijnym. Od pierwszej wymiany korespondencji (1982) Martini i Giacomini podejmują dialog na różne "nośne" tematy, np. komunikacji osobistej i medialnej, poszukują platformy spotkania dla niewierzących, dyskutują o ekumenizmie i korupcji (wł. tangen`topoli, dosł. "łapówkogród” - układ powiązań, panujący we Włoszech), pytają o aborcję i politykę, o modlitwę i Ziemię Świętą (Izrael). Krótko mówiąc, nie unikają żadnego tematu, ale często poszukują odpowiedzi na kanwie wielkich pytań stawianych przez Biblię. Pod wpływem wieloletniej wymiany myśli i doświadczeń z wielkim Kardynałem w życiu Giacomini dokonuje się przemiana, stopniowe nawrócenie (zob. relacje między Peterem Seewaldem a Ratzingerem/Benedyktem XVI).

Warto zatem sięgnąć po tę korespondencję, gdyż jest to "spojrzenie" w głąb, "dotniecie" czegoś intymnego, osobistego, duchowego. Kiedy św. Paweł pisał swój drugi list do wspólnoty w Koryncie, pytał: "Czyż znowu zaczynamy samych siebie polecać? A może potrzebujemy - jak niektórzy - listów polecających do was lub od was?". A potem dodaje na płaszczyźnie duchowej: "Wy jesteście naszym listem, napisanym w naszych sercach, który znają i czytają wszyscy ludzie. Wiadomo, że jesteście listem Chrystusa dzięki naszemu posługiwaniu. Listem napisanym nie atramentem, lecz Duchem Boga żywego, nie na kamiennych tablicach, lecz na tablicach, którymi są serca z ciała. Taką ufność mamy od Boga..." (2 Kor 3,1-3). Listy pisane do innych ludzi są zawsze cenną formą wymiany osobistych doświadczeń - świadectwem życia. Mam nadzieję, że jezuickie wydawnictwo WAM z Krakowa podejmie się przekładu tej korespondencji na język polski.

ks. Jan Kochel


Autorzy:

Silvia Giacomoni (Genua, ur. 1938); ukończyła studia literackie w Mediolanie. Pisarka i tłumacz; pracowała dla gazety la Repubblica od jej powstania. Opublikowała reportaże i powieści, m.in. Misery and nobility of research in Italy (1979); Włochy mody (1984); Włoscy projektanci (1988); Pusty pokój (1989); Para Ecce (1990); Chodź tu, morderco (1993). Następnie poświęciła się studiom biblijnym, publikując m.in.: L'ira di Dio (1995), antologię pism Carla Marii Martiniego: La Nuova Bible Salani (2007), parafrazę Starego Testamentu: Dice Matteo (2007); Alessandro Manzoni (2008), portret pisarza podkreślający wpływ Biblii na jego twórczość; Biblia, książki i gazety (2017).

Carlo Maria Martini (Turyn, ur. 1927), wstąpił do Towarzystwa Jezusowego w 1944 r.; święcenia kapłańskie 13 lipca 1952 r.; ukończył w 1958 r. teologię na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim, a w 1966 r. Pismo Święte na Papieskiego Instytutu Biblijnego, gdzie wykładał krytykę tekstu i pełnił funkcję rektora w latach 1969-1978, rektor Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego (1978-1979). Prowadzi intensywną działalność naukowych i duszpasterską, dialog ekumeniczny i międzyreligijny. 29 grudnia 1979 r. zostaje mianowany przez Jana Pawła II arcybiskupem Mediolanu; ogłoszony kardynałem 2 lutego 1983 r. Wśród różnych inicjatyw, które podejmował, szeroki oddźwięk miały Szkoła Słowa Bożego oraz Katedra dla Niewierzących. Od 1986 do 1993 był przewodniczącym Rady Konferencji Episkopatów Europy. W 2002 r. przechodzi na emeryturę i przenosi się do Jerozolimy, by kontynuować studia biblijne, dzieło głoszenia i świadczenia. W 2008 r., w związku z zaostrzeniem się choroby Parkinsona, powrócił na stałe do Włoch i zamieszkał w domu jezuitów w Gallarate, gdzie zm. 31 sierpnia 2012 r.; por. Bibliografia

Pozostałe tematy
Aktualności

Młodzi na ołtarze

Nowy cykl w szkole słowa Bożego nosi tytuł Młodzi na ołtarze! Na progu XXI w. Kościół ogłasza świętych i błogosławionych z grona dzieci i młodzieży. To novum w praktyce Kościoła, a Ewangelia przekonuje: "do takich jako one należy królestwo niebieskie" (Mt 19,14). Proponujemy ok. 50 portretów świętych, błogosławionych i kandydatów na ołtarze z grona dzieci i młodzieży w rytmie lectio; zob. GGN; wprowadzenie.

więcej

Wielkie postaci Biblii

Ukazał się siódmy tom dzieł zebranych kard. Martiniego pt. Il grandi della Bibbia na temat wielkich postaci Starego Testamentu. Abraham, Mojżesz, Jakub, Józef, Samuel, Dawid, Eliasz, Jeremiasz, Hiob wciąż do nas przemawiają; opere.

więcej
zobacz wszystkie

Liczba wizyt: 11450511

Tweety na temat @Ssb24pl Menu
Menu