Kościół na początku [2025]
2025-10-28
Carlo Maria Martini, La Chiesa in principio. Esercizi spirituali con Atti e Lettere (Opere, vol. 9), cura con Anna Maria Borghia, Bompiani, Firenze - Milano 2025,
s. 608.
Dziewiąty tom Opera omnia kard. Carlo Maria Mariniego (zm. 2012) jest kontynuacją dzieła, które prezentuje współczesnemu czytelnikowi ogromy wkład intelektualny i duchowy Arcybiskupa Mediolanu w życie i misję Kościoła. Zaplanowany dwudziestotomowy zbiór dzieł zebranych i zintegrowanych przygotowuje Fundacja im. Kardynała Martiniego, a publikuje wydawnictwo Bompiani (Firenze - Milano). Kolejny tom podejmuje temat eklezjologiczny ("Kościół na początku"). Martini od początku interesował się Kościołem wczesnochrześcijańskim. Publikował artykuły naukowe i zgłębiał relacje biblijne na ten temat zapisane w Dziejach i Listach apostolskich. Pracy egzegetycznej (przekład i komentarz do "Dziejów Apostolskich"; zob. Atti degli Apostoli. Introduzione, versione e note di Carlo Maria Martini, Edizioni San Paolo, Cinisello Balsamo [Milano] 2010, wyd. 30) towarzyszy komentarz duszpasterski wg ignacjańskich Ćwiczeń duchowych i metody lectio divina wybranych tekstów biblijnych prezentujących historię poszczególnych bohaterów, jak i całej wspólnoty Kościoła Chrystusowego. To wypróbowana metoda pastoralna kard. Martiniego, która przyniosła błogosławione owoce dla wiernych Kościoła mediolańskiego.
Kardynał Martini postrzega Kościół przez pryzmat "sieci Piotrowej". "Kościół Piotrowy
nie jest siecią, która została stworzona dla małej grupy, dla elity
duchowej. Jest siecią dla Kościoła powszechnego, uniwersalnego, zdolnego
objąć wszystkie narody i wszystkie kategorie osób (...). Chodzi o Kościół, który przyjmuje wszystkie wymagania Ewangelii, i który jest otwarty na pokornych, na najmniejszych, ubogich, chorych, na tych którzy w jakikolwiek sposób mogą w sobie zapalić płomień wiary i otworzyć się na światło miłości. Taki Kościół wymaga od swoich pasterzy, od swoich odpowiedzialnych, wielkiego serca, wielkiego zrozumienia i miłosierdzia. Potrzebuje przenikliwego spojrzenia, aby móc zaproponować drogę wychowawczą, która wszystkim, nawet najsłabszym i najmniej inteligentnym, potrafi pomóc w szczerym zbliżeniu się do tej sieci, do pełni <sieci Piotrowej>" (Słownik duchowy, Kraków 1999, 60).
Od Redakcji
Ćwiczenia duchowe były uprzywilejowanym „instrumentem duszpasterskim”
dla Carlo Maria Martiniego. Jest to promowanie żywotnego kontaktu z Pismem Świętym i formowanie dojrzałej
wiary, prawdziwa szkoła medytacji i rozeznawania. Niedługo po
zakończenie swojej posługi biskupiej, zaproponował kurs Ćwiczeń duchowych nt. Pierwszego Listu Piotra, w którym wyznał: „... kierując się dynamiką Ćwiczeń Duchowych, dobieramy fragmenty listu, odpowiadające dynamice ścieżki
nawrócenia, które są nam w nich proponowane.
W rzeczywistości jestem przekonany, że droga Ćwiczeń podsumowuje drogę
objawienia biblijnego, i dlatego ich dynamizm można znaleźć w różnych tekstach Pisma Świętego” (por. Il segreto della Prima Lettera di Pietro, Piemme 2005). Dziewiąty tom Opera Omnia "Kościół na początku" ponownie proponuje medytacje nad niektórymi symbolicznymi postaciami wczesnej wspólnoty
chrześcijańskiej. Mało znane wydawnictwo [Bompiani], gromadzi w jednym tomie teksty Martiniego znane już szerokiej publiczności, np. Le confessioni del Paolo (1981), Stefano testimone e servitore (1988), La via di Timoteo (1995), Il segreto della Prima Lettera di Pietro (2004), Travolti dall’amore
(2007), L’utopia alla prova della comunità (1998), La debolezza è la mia forza (2000), Le ali della libertà (1999). W opracowaniu, które ukazało się pod redakcją biblistki siostry Anny Marii Borghi, z wprowadzeniem Tiziano Ferraroni SJ i przedmową Paolo Bizzeti SJ, będzie
można wreszcie wyszukać, znaleźć, ponownie wykorzystać i odtworzyć
niektóre ścieżki, które charakteryzowały jego posługę
biskupią
w Mediolanie i w Jerozolimie po 2002 roku.