Wyszukiwarka:
Film w katechezie

Ignacy Loyola / Ignacio de Loyola (2016)



Ignacy Loyola, założyciel Towarzystwa Jezusowego, autor oddziałujących wciąż Ćwiczeń Duchownych! Trudno zrozumieć, dlaczego tak barwna postać nie doczekała się do tej pory zainteresowania kina, skoro św. Franciszek z Asyżu czy św. Joanna d’Arc stali się bohaterami wielu dziesiątek filmów. Wyprodukowany w 2016 r. przez jezuitów film, na którego polską premierę musieliśmy czekać kilkanaście miesięcy, nie opowiada jednak pełnej biografii: epizod z dzieciństwa poprzedza zasadniczą narrację, która pokazuje 9 lat z życia Ignacego, w których z rycerza w służbie króla przekształca się w żołnierza Kościoła.

Początek filmowej narracji, złożonej w duże mierze z retrospekcji i reminiscencji tytułowego bohatera, jest barwny: poznajemy go jako kobieciarza, znakomitego szermierza, odważnego dowódcę, który podczas straceńczej obrony Pampluny w 1521 r. zostaje ciężko ranny. Podczas długiej rekonwalescencji w rodzinnym domu daje się przekonać do przeczytania jedynych dostępnych książek: Żywotu Chrystusa i Żywotów świętych. To ta lektura prowadzi go do fascynacji świętością (pojawi się w wizji św. Franciszek z Asyżu) oraz przemiany, niezrozumiałej dla otoczenia. Mimo prób odwiedzenia go od wyruszenia w świat, Iñigo opuszcza rodową posiadłość, w sanktuarium w Montserrat odbywa czuwanie i spowiedź, przysięgając wierność Bogu i Jego Matce, na wzór św. Franciszka napotkanemu żebrakowi oddaje swe ubrania i w Manresie zaczyna żyć z jałmużny. Doña Inez rozpoznaje w dzielącym się z bardziej potrzebującymi w szpitalu żebraku szlachcica i rycerza i pozwala mu na pracę wśród chorych. Nocami jednak Iñigo wraca przez wiele miesięcy do groty nad rzeką, gdzie – jak mówi bohater spoza kadru: „odpracowywałem dług wobec Chrystusa”, by wyjść „z groty jako nowy człowiek”.

W drugiej połowie film zmienia swój charakter, stając się niemal dramatem sądowym. Iñigo, u którego boku pojawiają się towarzysze, odziani w podobne do habitów stroje, jest w 1527 roku wędrownym kaznodzieją w Salamance. Dominikańska inkwizycja, czujna w czasach zagrożenia przez „alumbrados” („iluminatów”, „oświeconych”), aresztuje go pod zarzutem głoszenia kazań mimo braku święceń i niezbędnego wykształcenia teologicznego oraz proponowania nieznanych dotąd Ćwiczeń duchowych. Proces, w którym obrońcą jest dominikanin Sanchez, kończy się uniewinnieniem, zaś inkwizytor Frias posyła Ignacego na studia do Paryża.

Film, ukazujący duchową przemianę Ignacego, nie jest łatwy w odbiorze ze względu na mało linearną narrację. Złożony jest z szeregu retrospekcji, w których widz ma okazję wracać do epizodów z dzieciństwa Ignacego, pozornie nieistotnych wydarzeń i spotkań z ludźmi, które go duchowo naznaczyły i okażą się kluczowe dla późniejszych decyzji: ojciec, księżniczka Catalina, szaleńcza odwaga podczas bitwy, szlachecki rodowy herb z dwoma wilkami, rozmowa z prostytutką... To wszystko będzie wracać w warstwach narracyjnych filmu, gdzie na właściwą akcję, przerywaną retrospekcjami, nakładają się głosy spoza kadru – zewnętrznego narratora, relacji samego Ignacego (i jego dziennika) oraz opisu przeżyć wewnętrznych bohatera. Twórcy filmu nie realizowali tylko fresku historycznego: w centrum jest przecież walka duchowa bohatera, dla wyrażenia której w filmie nie wystarczą słowa. Stąd decyzja o posłużeniu się scenami symbolicznymi, nawiązującymi do rozpoznawalnych wzorców: w otwierającym film wykuwaniu „w drugą grudniową pełnię księżyca” miecza, który czeka na tego, kto nań zasługuje, można rozpoznać nawiązanie do Tolkiena, podobnie jak w dramatycznej wizyjnej sekwencji pokusy pośród gwałtownej burzy na iglastym szczycie samotnej góry. Ignacy jako Gandalf czy Harry Potter, ochroniony świetlistą tarczą przed pokonanym kusicielem to zapewne ukłon w stronę wrażliwości pokoleń widzów wychowanych na tych filmach, ale też wyraz bezradności twórców, muszących się zmagać z pokazaniem niewidzialnej przecież rzeczywistości duchowej. Ostatecznie te scenograficzne rozwiązania znajdują swoje wytłumaczenie w metodzie, jaką proponuje Ignacy: wyobrażenia sobie rozważanej sytuacji. W finale zwycięskiej walki upokarzanego przez pokusy Ignacego pojawia się Chrystus jako chłopiec, mówiący o miłości istniejącej najpierw i uprzedzającym nasze grzechy miłosierdziu Boga.

Kostiumowy film o Ignacym jest też aktualną opowieścią o Kościele: zagrożonym, naznaczonym wewnętrznymi przeciwieństwami, ale i wyposażonym w różne charyzmaty, któremu potrzebni są odważni żołnierze, gotowi nawet samotnie stanąć wobec znacznie potężniejszego przeciwnika. Przesłanie, które każdy widz może odnieść do siebie, rozbrzmiewa w pożegnaniu Ignacego z Hiszpanią: „Francuzi uczynili mnie kulawym, a to przywiodło mnie do Boga”. Nie ma takiego doświadczenia, z którego Bóg nie potrafiłby wyciągnąć dobra i takiego upadku, z którego Miłosierdzie nie mogłoby podnieść grzesznika.

Wzruszenia towarzyszące filmowi Franca Zeffirellego Brat słońce i siostra księżyc doprowadziły niejednego do furty franciszkańskiego klasztoru. Kto wie, czy film o św. Ignacym nie zadziała na kogoś tak, jak niegdyś na Ignacego lektura Żywotów świętych?

ks. Marek Lis


Ignacy Loyola [Ignacio de Loyola], reż. Paolo Dy, Cathy Azanza, sc. P. Dy, obsada: Andreas Muñoz (Iñigo de Loyola), Javier Godino (Xanti), Julio Perillán (o. Sanchez), Isabel García Lorca (Doña Ines Pascual), Gonzalo Trujillo (inkwizytor Frias), Filipiny/Hiszpania 2016, 118 min. [dystrybucja: Rafael Film http://loyolafilm.pl/]



Materiały dystrybutora do pobrania:

Opinie


- o. Grzegorz Kramer SJ jest zawiedziony filmem http://grzegorzkramer.pl/ignfilm/ 
Pozostałe tematy
Aktualności

Drogi wychowania w RadioeM

W każdą niedzielę o godz. 14.15 w Radio eM "Wspieramy - mamy!" - audycje promujące nowy cykl "Drogi wychowania. Elementarz pedagogii biblijnej". Pierwsze audycje w radio (zapis Mp3) - Wprowadzenie

więcej

Maria Magdalena

Kolejna perła ze skarbca twórczości i duchowości kard. C.M. Martiniego, niepublikowane dotąd rekolekcje - ćwiczenia duchowe z przełomu 2006/07 roku na temat Marii Magdaleny, wygłoszone dla osób konsekrowanych w Jerozolimie; zob. rec. JK

więcej
zobacz wszystkie

Liczba wizyt: 4024290

Tweety na temat @Ssb24pl Menu
Menu